Ted Palacio (Part II): An Ibat-ibang Aspeto Kan Pagkatao ni Ted

Posted on March 19, 2008

5


[This blog has a new domain: http://philippineaffairs.com/]

Sinurat ni Makuapo ni Beribentot

huni an inisyal na surat ko. ini-engganyo ko an gabos na maggibo man para bilog tang maipaheling sa publiko an tunay na pagkatao ni Ted, asin an tunay na lalawgon kan sarong Atenista.

dai na lang tabi pagpangaranan an mga tawo o lugar na sa paghuna nindo maaapektuhan. Pwede man nindo arugon an estilo kan paglatag ko nin istorya sa ibaba: halaba pero diit lang an impormasyon.

salamat tabi!

TED PALACIO: PARASURAT, AKTIBISTA, ATENISTA

Enot kong naheling si Ted sa laog kan PILLARS office. Nagsabmit ako katu kan sakuyang piyesa, ta nag-aplay akong maging parte kan harigi. Naka-atubang siya kato sa computer asin abala sa pag-solve kan sadiri niyang rubic’s cube program. Tipid an ngirit niya katu, asin narisa ko tulos an mannerism niya katu na pagpaling-paling kan saiyang payo, ito bagang garo pinaparalagatok niya an saiyang liog. Two-syllable lang an enot niyang ngakngak, yan an klase nin ngirit na pinapahiling niya sa mga bago niya pa lang kabisto. Pero kan maghaloy na an iribanan mi, kung makangarakngak siya makusugon man na gayo asin hireling man an ngala-ngala sa pag-ugma.

Tanda pa nindo an lumang Xavier Hall? An conference hall katu an tig-iitok-itokan ming duwa, kaibahan an iba pang mga taga-harigi kun nagkakararawan kami dyan. Harigi katu an pinakamaribok na opisina sa XH.

Naging dakula an parte kan buhay ni Ted sa buhay ko. Asin ngonyan, dakula man guiraray an impact niya, kan maaraman ko an pinakahuring bareta.

Dakop

Myentras na nagba-browse ako sa site kan inquirer.net para maghanap nin pinaka-bagong bareta, nagka-interes ako sa bareta ni Delfin Mallari manungod sa 2 NPA na nadakop sa CamSur. Nagdarakula an mata ko kan mabasa ko sa bandang ibaba kan item na may nadakop man sa Sorsogon 2days ago na binistong si Ted Palacio.

Image an enot kung hinanap sa net para aramon kung siya man nanggad an napangaranan, an nadakop. Alagad mayo. Kan pagsearch ko sa name niya na lang, natuparan ko an blog ni Homar Murillo. Duman ko nabasa an mga reactions kan mga kabatch niya, asin kan mga kabisto ko. Duman na ako nagtubod na siya talaga ito.

Associate Editor/ComSci Student

Associate editor siya kan makalaog ako sa harigi katu. Alagad nin huli ta busy siya sa pag-guibo nin program niya katu, mas naka-jamming ko lang siya katu kan nagpoon na kaming mag-press work. Enot ko siyang nakaibahan magkakan sa Naga Restaurant kaibahan an bilog na staff kan harigi. Chop suey/rice katu an pambansang pagkakan kan harigi.

An sunod, irinuman naman. Gilbey’s an pambansang inumon kan staff katu. Asin an regular place to do it, an lugar kan saro mi man na kaibahan sa harigi.

Assoc siya katu kan magstart kami na i-revive an College Editors Guild of the Philippines sa Naga, and ultimately sa Cam Sur. Asin sa tahaw kaiyan, tuninong siyang nagsuporta samuya myentras na sige an kalikot niya sa computer kan harigi, asin padagos an pagsolve niya sa rubic’s cube.

Kun nag-stay pa ngani garo siya nin saro pang taon sa Ateneo bilang estudyante, baka nagi man siyang EIC kan harigi.

Nagpoon siyang magribok kan maka-iba siya katu sa National Congress kan CEGP. Duman padikit-dikit na nag-iba an tono kan saiyang mga tula, asin pananaw sa dalagan kan sosyodad. Duman ko padikit-dikit na nadangog an saiyang makusog na ngarakngak. Duman ko enot na nadangog an hararom niyang obserbasyon sa mga nangyayari sa palibot.

Barkada

Alagad kun ano man an ikina-seryoso niya katu bilang sarong aktibista, kabaliktadan man an ipinapaheling niya bilang sarong barkada.

Maurag mag-gitara si Ted. Kaya ngani dai siya nawawara sa irinuman mi katu. Asin syempre, maski mayong gitara, dai kumpleto an jaramming katu kun mayo sya, ta taratatao man sya magtikada nin nagkapirang kahambugan kun medyo lasag na.

“Pare ko” an saro sa mga paborito ming kanta na tinutugtog ni Ted pag nagtitiripon. Hasta sa ngonyan, misteryo pa sako an rason kun tano ta paborito man niya ining tugtugon katu. Dai ko aram kun may nagugustuhan man siyang babae katu, o baka trip niya lang an dalagan kan kanta.

Mas naging maurag siyang maggitara kan manudan na niya an mga progresibong kanta. Saro siya sa mga trip kong maggitara katu kan Kanlungan asin Tatsulok.

Good listener ini pati. Kung may kulog ka sa boot asin gusto mo magtaram, pwede mo itaram saiya gabos, na dai ka makakadangog nin halabang simbag hale saiya.

Maribok man ini. Ah, pag nagpipresswork kami katu sa XH hasta sa kamatangaan nin banggui, dangog an boses niya hasta sa main gate kan ateneo.

Pero dawa ngani nagpopoon na siyang maging inactive sa pagkawat nin chess sa kada kompetisyon sa Naga, padagos man guiraray an saiyang pagpapakadalubhasa sa saiyang abilidad sa chess. Nagkakawat siya nin chess nin solo. Sa kada pause niya sa pagkalikot nin computer, sarong move an binubutasan niya sa chessboard.

Aktibista

Iba sa enot na naisurat ni Homar(salamat sa post niya about Ted), an samuyang lit editor katu, naging aktibo katu si Ted sa mga rally’ng natigayon kan panahon na saro na siyang aktibong myembro kan Pillars asin CEGP.

Oil Price Rollback, APEC, VFA, anti-Tuition Fee campaign, asin an mga transport strike. Naging aktibong partisipante kaiyan katu si Ted. Hasta sa maging propesor siya sa Ateneo, asin tigrerepresent na niya an grupo kan mga titser, sige man guiraray an pag-iba niya sa mga mobilisasyon.

Tanda ko pa hasta sa ngonyan an imahe niya na nagkakapot nin donation box katu sa rali. Saiya tigdodohol kan mga nag-aaraging motorista an mga barya asin papel na kwartang itinatao ninda bilang suporta sa mga mobilisasyon ta katu.

Iba an kaugmahan na naheling ko saiya sa kada mobilisasyon, kumpara sa kararawan mi sa opisina kan harigi, o sa irinuman mi pag banggi.

Kaya kan inalok siya katu na mag-exposure sa strike/piket kan mga obrero sa sarong Paper Mill sa Albay, dai siya nagduwa-duwa. Nagtango siya insigida.

Organisador

Pagkatapos katu, nabaretaan ko na lang na nagpoon siyang mag-attempt na magtabang sa pag-oorganisa guiraray kan unyon sa ateneo. Pero dai pa ngani nahahaloy, nagdesisyon siyang magbakasyon sa pagtukdo

Nabaretaan ko na lang na saro na palan siyang organisador nin mga obrero sa Bikol sa irarom kan sarong NGO na nagtatabang sa mga obrerong Bikolano.

Sa kada paghirilingan mi, pirmi niyang iniistorya samuya an mga encounters niya with the working class, lalo na an mga eksperyensya niya sa mga minahan sa Camarines Norte katu. An mga blooper, an mga pasaway na istorya, mapangirit na eksperyensya, asin makaherak na kamugtakan kan mga obrero asin pamilya ninda duman, na saiya man na tig-oorganisa, gabos iyan tigheheras niya samuya.

Iba na an tindog niya kan mga panahon na iyan. Suminarig an lawas niya. Nagkaigwa siya nin bigote. Asin karelasyon.

Karelasyon

Masusupgon si Ted. Asin medyo torpe sa mga babae. Pero makusog man an appeal niya. Minsan lang kaya, dai niya aram. Sa pagkakatanda ko, duwa an babaeng na-link saiya sa Ateneo. An saro, poet man, na contributor man kan Harigi, asin an saro, halangkaw na babaeng nagkakawat nin basketbol.

Pero an naging karelasyon niya saro man na aktibistang babaye.

Mahamis man siyang mamoot. Sige man pati an harana niya katu. An mga pasimple baga. Magkaaratubangan lang kami katu kaibahan an labiduds niya, iaagi lang niya sa pagkanta asin paggitara myentras na nakaheling sha duman sa gf niya.

Malambing man ini sa karelasyon. Pero bako lang siya itong tipo nin lalaki na showy. Bukod sa pagiging natural na masusupgon kaya, nadara naman niya an natural na ugali nin sarong obrero: reserved.

NPA Commander?

Pagkatapos, haloy na panahon kaming nawaran nin kontak. Tapos ngonyan, nabaretaan ko na lang… dakop siya… bilang sarong NPA commander daa.

Napangalas ako sa bareta. Si Ted? Kumander? Baka case of mistaken identity lang to, ta, organisador ngani siya, baka natyempuhan na yaon siya duman sa erya myentras na nagbabakbakan an mga militar asin rebelde, asin siya an nasahutan.

Naisip ko lugod an ordeal na tig-agihan kato kan nagkapirang aktibistang organisador sa Bikol na sinahutan na mga NPA. Baka iyo man to an tig-guibo saiya?

Mayo kaya talaga sa klase niya an maging kumander, asin maging NPA. An gusto kong sabihon, sa aspeto nin pisikalidad, dae ako makapaniwala na NPA siya. Maluya kaya baga an mata niya.

Pero sa antas nin politikal na paninindugan, aram kong matagas an paninindugan niya para sa mga obrero. Para sa kadaklan kan namamanwaang Pilipino. Para sa masa. Aram kong iyan ang saro sa mga tu-lang ni Ted na dai mababare.

Tunay na Atenista

Si Ted saro sa mga modernong representasyon kan sarong lalawgon kan Atenista. Buhay na halimbawa siya kan katotoohan kan satuyang motto: “Men and Women for Others.”

Kun buhay lang si Fr. Bonoan, siguradong idadagdag niya si Ted sa listahan kan saiyang mga friend: si EDJOP, si Danny Borjal, asin iba pa.

Siguradong ibibida man siya ni Fr, Bonoan sa mga bagong henerasyon nin mga aktibistang atenista.

Kung buhay lang si Fr. Bonoan.

Kaya ngani ako, myentras na buhay pa ko, gusto ko man ibida saindo si Ted. Gusto kong ipaaram na saro ako sa mga maswerteng tawong naging kabarkada asin kaibahan niya.

Asin ipinapangadyi ko na makaibanan ko kamo, sa pagpangadyi para sa saiyang kaligtasan asin paglaya. Nin huli ta aram ko, kadakol pang mga tawo an matatabangan ni Ted. Kadakol pa an magiging maswerteng kabarkada asin kaibahan niya. Kadakol pa an mapapaugma kan saiyang pagkanta asin paggitara. Kadakol pa an mga pananaw na mamumuklat niya.

Ipangadyi ta an saiyang kaligtasan.

Ipangadyi ta an kaligtasan kan satuyang pagiging Atenista.

Pinatunayan ni Ted na kaya niyang isabuhay ang “Men and Women for Others” na mantra. Ngonyan niya kaipuhan an satuyang pagsasabuhay kan kasabihang Atenistang ini.

Mabuhay si Ted Palacio!

Mabuhay an Ateneo!

Posted in: Uncategorized